Әділет министрі: Конституцияға енгізілетін өзгерістер мемлекеттік жүйенің тиімділігін күшейтеді
Конституциялық комиссияның екінші отырысында ҚР Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев Негізгі заңға бірқатар негізгі өзгерістерді ұсынды. Аталған өзгерістер азаматтардан, саяси партиялардан, қоғамдық ұйымдар мен сарапшылардан түскен ұсыныстарды ескере отырып әзірленді.
Атап айтқанда, Үкіметтің, Конституциялық соттың, прокуратура және сот билігі органдарының жекелеген функцияларын, құқық қорғау тетіктерін, жергілікті өзін-өзі басқаруды, жекелеген аумақтарда арнайы құқықтық режим белгілеу қағидаттарын, сондай-ақ Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібін регламенттейтін Конституцияның бөлімдері мен баптарына өзгерістер енгізу ұсынылады.
Түзетулердің жеке блогы болашақ бір палаталы Парламенттің – Құрылтайдың қызметіне қатысты болады. Мысалы, төрағаны тағайындау, оның депутаттық корпусын қалыптастыру тәртібі және өзге де рәсімдік жағдайлар айқындалады.
Ерлан Сәрсембаевтың айтуынша, Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібінің маңыздылығын ескере отырып, тиісті регламенттеуші нормаларды жеке бөлімге бөлу ұсынылады.
Үкімет функцияларын регламенттеуді өзгерту шеңберінде мемлекеттік бағдарламаларды бекітуді, сондай-ақ мемлекеттік комитеттерге қатысты өкілеттіктерді алып тастау ұсынылады. Атап айтқанда, олардың қызметін басқару, актілерінің күшін жою және тоқтата тұру.
«Мемлекеттік жоспарлаудың жаңа жүйесіне сәйкес мемлекеттік бағдарламалар аталған жүйенің құжаттары болып табылмайды. Мұндай бағдарламалар қажеттілігіне қарай әзірленіп, бекітілетін болады», — деп атап өтті әділет министрі.
Ерлан Сәрсембаев Қазақстанда 2021 жылдан бастап мамандандырылған әкімшілік соттардың енгізілуі құқық үстемдігі қағидатын нығайтудағы және мемлекет пен азамат арасындағы нақты теңгерімді қамтамасыз етудегі маңызды қадам болғанын еске салды.
«Осыған байланысты Конституцияның тиісті бабында сот билігі әкімшілік сот ісін жүргізу арқылы жүзеге асырылатынын тікелей көрсету ұсынылады. Бұл әкімшілік соттарға конституциялық-құқықтық мәртебе береді, жария-құқықтық дауларда азаматтардың құқықтарын қорғау кепілдіктерін арттырады және қоғамның сот билігіне сенімін нығайтады», — деп атап өтті министр.
Жалпы, Ерлан Сәрсембаевтың айтуынша, енгізілетін өзгерістер мемлекеттік жүйенің тиімділігін күшейтеді, ол тек қана жеке тұлғалардың емес, жария билік институттарының сапасына байланысты болады.
«Қоғам үшін бұл мемлекеттің сыртқы немесе ішкі жағдайларға қарамастан дәйекті әрі құқықтық тұрғыда әрекет ететініне болжамдылық пен сенімділікті білдіреді. Әлеуметтік міндеттемелер орындалуда, экономикалық процестер жалғасуда, халықаралық міндеттемелер сақталуда», — деп қорытындылады әділет министрі.
Министр юстиции: изменения в Конституцию повысят предсказуемость и последовательность действий государства
На втором заседании Комиссии по Конституционной реформе министр юстиции РК Ерлан Сарсембаев представил ряд ключевых изменений в Основной закон. Данные изменения были выработаны с учетом предложений, поступивших от граждан, политических партий, общественных организаций и экспертов.
Изменения предлагается внести в разделы и статьи Конституции, регламентирующие отдельные функции Правительства, Конституционного суда, органов прокуратуры и судебной власти, правозащитные механизмы, местное самоуправление, принципы установления специального правового режима на отдельных территориях, а также порядок внесения изменений и дополнений в Конституцию.
Отдельный блок поправок затронет деятельность будущего однопалатного Парламента – Курултая. В частности, регламентируется порядок назначения председателя, формирования его депутатского корпуса и иные процедурные моменты.
По словам Ерлана Сарсембаева, учитывая важность порядка внесения изменений и дополнений в Конституцию, предлагается выделить соответствующие регламентирующие нормы в отдельный раздел.
В рамках изменения регламентации функций Правительства предлагается исключить утверждение госпрограмм, а также полномочия в отношении государственных комитетов. В частности, руководство их деятельностью, отмену и приостановление действия их актов.
«Согласно новой системе государственного планирования госпрограммы не являются документами данной системы. Такие программы будут разрабатываться и утверждаться по мере необходимости», – отметил министр юстиции.
Ерлан Сарсембаев также напомнил, что введение в Казахстане с 2021 года специализированных административных судов стало важным шагом в укреплении принципа верховенства права и обеспечении реального баланса между государством и гражданином.
«В той связи в соответствующей статье Конституции предлагается прямо указать, что судебная власть осуществляется посредством административного судопроизводства. Это придаст административным судам конституционно-правовой статус, повысит гарантии защиты прав граждан в публично-правовых спорах и укрепит доверие общества к судебной власти», – подчеркнул министр.
В целом, по словам Ерлана Сарсембаева, предлагаемые к внесению изменения усилят эффективность государственной системы, которая будет зависеть исключительно от качества институтов публичной власти, а не от персоналий.
«Для общества это означает предсказуемость и полную уверенность в том, что государство действует последовательно и в правовом поле, независимо от внешних или внутренних обстоятельств. Социальные обязательства выполняются, экономические процессы продолжаются, международные обязательства соблюдаются», – заключил министр юстиции.
